TANIMI VE ÖNEMİ
Tanımı: Bireyin sosyal uyarıcılara ve grup yaşantısına, toplumdaki yaptırımlara karşı
duyarlı olabilmesi,içinde bulunduğugrupla ya da yaşadığı kültürdeki diğer bireylerle
geçinebilmesi onlardan biri gibi davranabilmesinesosyal gelişim,denir. Özetle; Sosyal
gelişim,toplumsal beklentilere uygunluk gösteren kazanılmış davranış yeteneği olarak
tanımlanabilir.
Önemi:
Sosyalleşmebireyin toplumun sosyal değerlerinianlamasına; bu sosyal
değerlerdoğrultusunda kendine uygun davranışlarla uymasına, bunları sürekli geliştirerek
uygulamasınadayanır. Çocuğun, ailenin sosyal değerlerini algılamaya başlaması, bunları
kendine göre eleştirmesi ve davranışa dönüştürmeye çalışması sosyalleşmesinin ilk
göstergelerdir. Diğer gelişim alanlarında olduğu gibi, erken çocukluk çağında kazandığı
sosyal değerler ve sosyal yaşantılar daha ileri yaşlardaki sosyal gelişimin temelini oluşturur
SOSYAL GELİŞİM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR
BENLİK
Çocuk dünyaya geldiği ilk aylarda bedeniyle dış dünyayı ayırt edemez.
Çevreyi kendi bedeninin bir parçası olarak algılar. Zamanla kendi bedeninin
sınırlarını öğrenir, kendini tanımaya başlar. İlgi alanları arttıkça kendisinin
duyguları,düşünceleri ve istekleri olan bireyolduğunun farkına varır. Böylece
benliğinilk temelleri atılmış olur. Önce aile bireyleri, dahasonra çevresi ile
ilgili sosyal bağlar kurarak benlik gelişimini sürdürür.Çocukluktanitibaren
yeterli ilgi gören birey temel güven duygusunukazanarak olumlu bir benlik
geliştirir.Sevgi, ilgi ve güvenden yoksun olarak yetişenbireyse olumsuz ben
kavramı,geliştirerek büyür.
SOSYALLEŞME-SOSYALLEŞTİRME
Bireyin içinde bulunduğu toplumda geçerli olan
kural ve değeryargılarını öğrenmesi, onlarla uyum içindeolmasına sosyalleşme
denir. Sosyalleştirmeysebireye özellikle çocuğaüyesi olduğutopluluğun ya da
toplumun töre, gelenek ve kültürel değerleriyle ölçülerini öğretme ve
benimsetme işidir.
SOSYAL OLGUNLUK
Bireyin anlayış,duygu tutum, beceri gibi özellikler
bakımından içinde yaşadığı toplumun beklentileri doğrultusunda gösterdiği
olgunluktur.
KÜLTÜR
: Bir toplumun duyuş, düşünüş, yaşayış bakımından diğerlerinden ayıran
gelenek,görenek ve adetlerin tümüne, toplumun yaşambiçimine kültür denir.
0-12 YAŞ ÇOCUKLARINDA SOSYALLEŞME ÖZELLİKLERİ
ARKADAŞ EDİNME
: Bebek 5.-6. aylarda başka çocuklara tepki göstermeye
başlar.Başka bir çocuğu gördüğünde ona doğru atılır ya da çekinir,gülümser ve
sesler çıkarır.Bebekliğinin sonuna doğru başka çocuklarla
oynaması,oyuncaklarını paylaşması ve arkadaşlarıyla kavga etmesi oldukça sık
görülen davranışlardır.2-3 yaşlarında oyun arkadaşlarını çabucak değiştirebilir
ve başkabir arkadaşını sevdiğini söyleyebilir.Erken çocukluğun sonlarına doğru
çocuğunana-babasınabağlılığı çözülmekte ve dışarıdaki arkadaşlarıyla
ilgilendiğigörülmektedir.Çocuğunartık uzunca bir süre beraber olduğu bir ya
da iki arkadaşı vardır.
GRUBA KATILMA
Çocuklar 2 yaşınakadar yalnızoynar. Diğerleriyleolan
ilişkileri;taklit, birbirini seyretme ve birbirinin oyuncağını alma davranışı
şeklinde görülür. Grup halindeoynamaya 3- 4 yaşındabaşlar. Oynarken
birbirleriyle konuşur ve grup içinden oynamakistediklerini seçerler.
Gösterdikleri ortak davranış birbirlerini seyretme ve konuşmadır
ÇOCUK KAVGA VE TARTIŞMALARI
Erken çocukluk çağında çocuklar,
karşılaştıkları hayal kırıklığının sonucunu kavgaya bağlarlar. Özellikle ilgi
merkezi olma, duygularının başka yollarla doyurulmaması halinde, kavgacılıkla
buduygularını doyurmaya çalışırlar.
İŞBİRLİĞİ
Yaşantısının ilk yıllarında kendini evrenin merkezizanneden
çocuklar, benmerkezcidir. Oyunları kısa sürelidir. Bütün dünyanın onun
etrafında döndüğünü zanneder
REKABET:
İnsanların yapısında doğal yarışçılık duygusu vardır. Yarışçılık
duygusu insanı başarıya götürür. Bu duygu kıskançlık boyutuna ulaşırsa kişinin
kendisine ve çevresine zarar veriR
KIZ-ERKEK ÇOCUK İLİŞKİLERİ
Çocuklarınarkadaşlarıyla etkileşimi iki yaşından
sonra başlarve cinsiyetle ilgili tavırlarbelirir. Kendi cinsinin ve karşı cinsin
özelliklerini öğrenir. Kızlar annelerini, erkekler babalarını model alırlar
ERICKSON'A GÖRE PSİKO SOSYAL GELİŞİM EVRELERİ
0-1 YAŞ TEMEL GÜVENE KARŞI GÜVENSİZLİK
Bu dönem sıfır-bir yaşı kapsar.Bebekler,çevrelerindekidünyaya güvenebilecekleri ya
da güvenemeyeceklerine ilişkin temel duygular edinirler.Biryaşına kadar çocuğun
ihtiyaçlarının doyurulması,büyük ölçüde anneye bağlıdır.Annenin çocuğun ihtiyaçlarını
giderirken onu sevmesi,okşaması,sıcaklığını hissettirmesi,ilgilenmesi,çocuktagüven
duygusunun temellerini oluşturmaktadır.Annesinin kendisini sevdiğinden emin olan
çocuk,annesine,çevresindeki dünyaya güvenir,kendinisevilmeye değerbulur.Anne
tarafındanreddedilen,soğukdavranılan ,ihtiyaçları yerinde ve zamanında karşılanmayan
çocuk, kendisine ve çevresindeki dünyaya karşı güvensiz olur.Bugüvensizlik,ileride olumlu
bir şekilde çözümleninceye kadar,tüm gelişim dönemleri Boyunca devam eder2-3 YAŞ ÖZERKLİĞE KARŞI KUŞKU VE UTANÇ
Bu dönem on ikinci aydan itibaren üç yaşına kadar sürer. Genellikleçocuklar bu
dönemde yürürler, başkalarıyla iletişim kurabilecek kadar konuşurlar. Çocuklar kendi
çevrelerini kontrol etmek,güçlerini göstermekisterler. Yapabilecekleri ve yapamayacakları
konusunda ana baba ve çevrelerindeki kişileri test ederler. Öncekidönemde temel güven
duygusunu kazanmış çocuklar için, bu dönemde esnekve çevresini özgürce keşfedebileceği
ortamlar sağlanmalıdır. Çocuğun kendi kendine yemek yemesi, eşyalarını toplaması
,giyinmesi, soyunması,giysilerini seçmesi, karşılaştığı bazı problemleri çözmesi
desteklenmelidir.Bu yönde desteklenen çocukların bağımsızlık duygularının temelleri atılmış
olur.Buna karşılık sürekli olarak sınırlandırılan,aşırı derecede korunan,çok sıkı kontrol edilen
çocuklarda kendi yeteneklerinden şüphelenme,kendinden utanma duyguları oluşabilir
3-6 YAŞ GİRİŞİMCİLİĞE KARŞI SUÇLULUK
Bu dönem üç yaşındanaltıyaşına kadar sürer. Çocuğun motor ve dil gelişimi düzeyi,
onun çevresini daha fazla araştırmasına, daha fazla girişken olmasına olanak verir. Çocukta
hareketliliğinartmasıyla, problem oluşturan davranışları da artar. Çocukta girişkenlik
duygusunun gelişebilmesiiçin, değişik yaşantılarla çocuğun kendisini keşfetmesine imkân
sağlanmalıdır.
Çok sıkazarlanan ve engellenen çocukta suçluluk duygusu gelişmektedir. Girişkenliği
cezalandırılan çocuk, gerek bu dönemdegerekse yaşamın gelecek dönemlerinde
yaptıklarının yanlış olduğunu düşünüp suçluluk duyabilir. Çocuğun yapması ve yapmaması
gerekenler konusunda bir denge kurularak girişkenlikleri desteklenmelidir.
7-11 YAŞ CALIŞMA VE BAŞARILI OLMAYA KARŞI AŞAĞILIK DUYGUSU
Çocuk bu dönemde tek başına bir şey yapamayacağını sezerek başkalarıyla işbirliği
kurmaktan ve birlikte çalışmaktan haz almaya başlamıştır. Çocuk, artık ortaya çıkardığı
ürünlerle başkaları tarafından tanınmak ister. Başarılarından gurur duyma ve zevk alma
duygusu gelişmiştir. Bu dönemin tehlikesi çocuktaaşağılık duygusu ve yetersizliğin
gelişmesidir.
12-18 YAŞ ERGENLİK DÖNEMİ KİMLİĞE KARŞI KİMLİK BOCALAMASI
Bu dönem 12- 18 yaşları kapsar.”Ben kimim?” sorusu çokönemli bir hale gelir. Ergen
ana- babasındançok, akran gruplarındanetkilenir.
Öğretmenve ana- babalar, ergene yetişkingibi davranmalı;onunla sevgi ve saygı
temeline dayalı birdostluk kurmalıdır. Ericson’a göre bu dönemdeergen, başarılı bir şekilde
kimlik çözerse, kendisine güvenen, kendinden eminbir kişi olarak yaşamını sürdürebilir ve
başarılı olur. Aksi takdirde yaşamın gelecek dönemlerinde de bu krizçözümleninceye kadar
sürecektir. Örneğin; ne yapmak istediğine karar veremeyen,bir işten diğerine atlayıp
bocalayan,çocuk gibi davranan yetişkinler,henüz kimlik kazanmakrizini çözümleyememiş
kişilerdir.
18-26 YAŞ İLK YETİŞKİNLİK DÖNEMİ YAKINLIĞA KARŞI UZAKLIK
Bu dönem, 18- 26 yaşı kapsar. Ergenlik döneminde kimliğine kavuşan kişi , artık
kimliğinikaybetme korkusuna kapılmaksızın başkalarıyla dostluklar kurabilir , karşı cinsten
ilişkilerdearkadaşlık ve sevgi ağırlık taşır.
Bu dönemi sağlıklı atlatan kişi güvenli bir şekilde sevgiyi verme ve almagücüne sahip
olur. Başkalarıyla dostluk ilişkisi kurmada güçlük çeken gençpsikolojik bir yalnızlığa
sürüklenebilir.
YETİŞKİNLİK DÖNEMİ ÜRETİCİLİĞE KARŞI DURGUNLUK
Bu dönem, orta yetişkinlik yıllarını kapsar. Daha önceki dönemlerinibaşarılı olarak
atlatmışsa;birey üretken, verimli ve yaratıcıdır. Bunlardan yoksun olanbireyler, bir işe
yaramama duygusuna kapılabilir ve durgunluk döneminegirebilirler. Çevreye kayıtsız kalıp
mutsuz olabilirleROLGUNLUK DÖNEM BENLİK BÜTÜNLÜĞÜNE KARŞI UMUTSUZLUK
Bu dönem ileri yetişkinlikteki yaşları kapsar. Birey bu dönemde yaönceki yedi
evrenin birikimi sonucu benliğini tam olarak bulmuş, güvenli, mutlu, topluma etkinuyum
sağlayabilen,aranan, sevilen ve sayılankimsedir. Ya da umutsuz, uyumsuz, hırçın, aksi bir
insangörünümündedir.
MASLOV'A GÖRE İHTİYAÇLAR HİYERARŞİSİ
Maslow, sağlıklı kişiliğin nasıl oluştuğuyla ilgili derin araştırmalar yapmış ve sağlıklı
bir kişiliğin gelişebilmesi için gerekli olangereksinmelerden meydana gelen, piramit
biçiminde bir gereksinmeler hiyerarşisi ortaya koymuştur
TEMEL GEREKSİNMELER
GÜVENLİKTE OLMA
AİT OLMA
STATÜ KAZANMA
ÜST DÜZEY GEREKSİNMELER
SOSYAL GELİŞİMİNİN DİĞER GELİŞİM ALANLARIYLA İLİŞKİSİ
Çocuğundiğer gelişim alanlarındaki problemler, sosyal gelişimini de etkiler. Çocuk
iyi bir sosyal gelişim gösteremezse, çevresiyle iletişim kurmakta zorluk çeker ve uyum
sağlayamaz.
Zeka ve dil gelişimi bakımından üstün olan kimseleringenellikle sosyal yönden de
üstünoldukları kabuledilir ve başkaları ile çabuk etkileşim kurarlar.
Fiziksel yönden iyi gelişen çocuk oyunlara ve gruplaragirmekten çekinmez , kendine
güvenir.
Duygusal tepkilerini kontrol etmeyi öğrenen çocuklar, genellikle sosyalgelişim
yönünden de başarılı çocuklardır.
SOSYAL GELİŞİME UYGUN-ARAÇ GEREÇLER
Çeşitlitoplar
Fasulyetorbaları
Atlamaipleri
Çıngıraklar
Halat
Müzikkutuları
Arabaya da kamyon tekerleri
Sesçıkartan tahta ve plastikoyuncaklar
Çemberler
Hareketlioyuncaklar
Bezoyuncaklar
Boş kutular
Diş kaşıma halkaları
Büyükrenkli küpler
Bahçeoyuncakları
Büyüktahta çivilerle geçmeli oyuncaklar
Jimnastikminderleri
Basitbloklar
Takıp sökmek için plastik cıvata ve somunlar
İtmeli-çekmelises çıkartan oyuncaklar
Çocuk şiiri ve resimli havyanlar
Tanımı: Bireyin sosyal uyarıcılara ve grup yaşantısına, toplumdaki yaptırımlara karşı
duyarlı olabilmesi,içinde bulunduğugrupla ya da yaşadığı kültürdeki diğer bireylerle
geçinebilmesi onlardan biri gibi davranabilmesinesosyal gelişim,denir. Özetle; Sosyal
gelişim,toplumsal beklentilere uygunluk gösteren kazanılmış davranış yeteneği olarak
tanımlanabilir.
Önemi:
Sosyalleşmebireyin toplumun sosyal değerlerinianlamasına; bu sosyal
değerlerdoğrultusunda kendine uygun davranışlarla uymasına, bunları sürekli geliştirerek
uygulamasınadayanır. Çocuğun, ailenin sosyal değerlerini algılamaya başlaması, bunları
kendine göre eleştirmesi ve davranışa dönüştürmeye çalışması sosyalleşmesinin ilk
göstergelerdir. Diğer gelişim alanlarında olduğu gibi, erken çocukluk çağında kazandığı
sosyal değerler ve sosyal yaşantılar daha ileri yaşlardaki sosyal gelişimin temelini oluşturur
SOSYAL GELİŞİM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR
BENLİK
Çocuk dünyaya geldiği ilk aylarda bedeniyle dış dünyayı ayırt edemez.
Çevreyi kendi bedeninin bir parçası olarak algılar. Zamanla kendi bedeninin
sınırlarını öğrenir, kendini tanımaya başlar. İlgi alanları arttıkça kendisinin
duyguları,düşünceleri ve istekleri olan bireyolduğunun farkına varır. Böylece
benliğinilk temelleri atılmış olur. Önce aile bireyleri, dahasonra çevresi ile
ilgili sosyal bağlar kurarak benlik gelişimini sürdürür.Çocukluktanitibaren
yeterli ilgi gören birey temel güven duygusunukazanarak olumlu bir benlik
geliştirir.Sevgi, ilgi ve güvenden yoksun olarak yetişenbireyse olumsuz ben
kavramı,geliştirerek büyür.
SOSYALLEŞME-SOSYALLEŞTİRME
Bireyin içinde bulunduğu toplumda geçerli olan
kural ve değeryargılarını öğrenmesi, onlarla uyum içindeolmasına sosyalleşme
denir. Sosyalleştirmeysebireye özellikle çocuğaüyesi olduğutopluluğun ya da
toplumun töre, gelenek ve kültürel değerleriyle ölçülerini öğretme ve
benimsetme işidir.
SOSYAL OLGUNLUK
Bireyin anlayış,duygu tutum, beceri gibi özellikler
bakımından içinde yaşadığı toplumun beklentileri doğrultusunda gösterdiği
olgunluktur.
KÜLTÜR
: Bir toplumun duyuş, düşünüş, yaşayış bakımından diğerlerinden ayıran
gelenek,görenek ve adetlerin tümüne, toplumun yaşambiçimine kültür denir.
0-12 YAŞ ÇOCUKLARINDA SOSYALLEŞME ÖZELLİKLERİ
ARKADAŞ EDİNME
: Bebek 5.-6. aylarda başka çocuklara tepki göstermeye
başlar.Başka bir çocuğu gördüğünde ona doğru atılır ya da çekinir,gülümser ve
sesler çıkarır.Bebekliğinin sonuna doğru başka çocuklarla
oynaması,oyuncaklarını paylaşması ve arkadaşlarıyla kavga etmesi oldukça sık
görülen davranışlardır.2-3 yaşlarında oyun arkadaşlarını çabucak değiştirebilir
ve başkabir arkadaşını sevdiğini söyleyebilir.Erken çocukluğun sonlarına doğru
çocuğunana-babasınabağlılığı çözülmekte ve dışarıdaki arkadaşlarıyla
ilgilendiğigörülmektedir.Çocuğunartık uzunca bir süre beraber olduğu bir ya
da iki arkadaşı vardır.
GRUBA KATILMA
Çocuklar 2 yaşınakadar yalnızoynar. Diğerleriyleolan
ilişkileri;taklit, birbirini seyretme ve birbirinin oyuncağını alma davranışı
şeklinde görülür. Grup halindeoynamaya 3- 4 yaşındabaşlar. Oynarken
birbirleriyle konuşur ve grup içinden oynamakistediklerini seçerler.
Gösterdikleri ortak davranış birbirlerini seyretme ve konuşmadır
ÇOCUK KAVGA VE TARTIŞMALARI
Erken çocukluk çağında çocuklar,
karşılaştıkları hayal kırıklığının sonucunu kavgaya bağlarlar. Özellikle ilgi
merkezi olma, duygularının başka yollarla doyurulmaması halinde, kavgacılıkla
buduygularını doyurmaya çalışırlar.
İŞBİRLİĞİ
Yaşantısının ilk yıllarında kendini evrenin merkezizanneden
çocuklar, benmerkezcidir. Oyunları kısa sürelidir. Bütün dünyanın onun
etrafında döndüğünü zanneder
REKABET:
İnsanların yapısında doğal yarışçılık duygusu vardır. Yarışçılık
duygusu insanı başarıya götürür. Bu duygu kıskançlık boyutuna ulaşırsa kişinin
kendisine ve çevresine zarar veriR
KIZ-ERKEK ÇOCUK İLİŞKİLERİ
Çocuklarınarkadaşlarıyla etkileşimi iki yaşından
sonra başlarve cinsiyetle ilgili tavırlarbelirir. Kendi cinsinin ve karşı cinsin
özelliklerini öğrenir. Kızlar annelerini, erkekler babalarını model alırlar
ERICKSON'A GÖRE PSİKO SOSYAL GELİŞİM EVRELERİ
0-1 YAŞ TEMEL GÜVENE KARŞI GÜVENSİZLİK
Bu dönem sıfır-bir yaşı kapsar.Bebekler,çevrelerindekidünyaya güvenebilecekleri ya
da güvenemeyeceklerine ilişkin temel duygular edinirler.Biryaşına kadar çocuğun
ihtiyaçlarının doyurulması,büyük ölçüde anneye bağlıdır.Annenin çocuğun ihtiyaçlarını
giderirken onu sevmesi,okşaması,sıcaklığını hissettirmesi,ilgilenmesi,çocuktagüven
duygusunun temellerini oluşturmaktadır.Annesinin kendisini sevdiğinden emin olan
çocuk,annesine,çevresindeki dünyaya güvenir,kendinisevilmeye değerbulur.Anne
tarafındanreddedilen,soğukdavranılan ,ihtiyaçları yerinde ve zamanında karşılanmayan
çocuk, kendisine ve çevresindeki dünyaya karşı güvensiz olur.Bugüvensizlik,ileride olumlu
bir şekilde çözümleninceye kadar,tüm gelişim dönemleri Boyunca devam eder2-3 YAŞ ÖZERKLİĞE KARŞI KUŞKU VE UTANÇ
Bu dönem on ikinci aydan itibaren üç yaşına kadar sürer. Genellikleçocuklar bu
dönemde yürürler, başkalarıyla iletişim kurabilecek kadar konuşurlar. Çocuklar kendi
çevrelerini kontrol etmek,güçlerini göstermekisterler. Yapabilecekleri ve yapamayacakları
konusunda ana baba ve çevrelerindeki kişileri test ederler. Öncekidönemde temel güven
duygusunu kazanmış çocuklar için, bu dönemde esnekve çevresini özgürce keşfedebileceği
ortamlar sağlanmalıdır. Çocuğun kendi kendine yemek yemesi, eşyalarını toplaması
,giyinmesi, soyunması,giysilerini seçmesi, karşılaştığı bazı problemleri çözmesi
desteklenmelidir.Bu yönde desteklenen çocukların bağımsızlık duygularının temelleri atılmış
olur.Buna karşılık sürekli olarak sınırlandırılan,aşırı derecede korunan,çok sıkı kontrol edilen
çocuklarda kendi yeteneklerinden şüphelenme,kendinden utanma duyguları oluşabilir
3-6 YAŞ GİRİŞİMCİLİĞE KARŞI SUÇLULUK
Bu dönem üç yaşındanaltıyaşına kadar sürer. Çocuğun motor ve dil gelişimi düzeyi,
onun çevresini daha fazla araştırmasına, daha fazla girişken olmasına olanak verir. Çocukta
hareketliliğinartmasıyla, problem oluşturan davranışları da artar. Çocukta girişkenlik
duygusunun gelişebilmesiiçin, değişik yaşantılarla çocuğun kendisini keşfetmesine imkân
sağlanmalıdır.
Çok sıkazarlanan ve engellenen çocukta suçluluk duygusu gelişmektedir. Girişkenliği
cezalandırılan çocuk, gerek bu dönemdegerekse yaşamın gelecek dönemlerinde
yaptıklarının yanlış olduğunu düşünüp suçluluk duyabilir. Çocuğun yapması ve yapmaması
gerekenler konusunda bir denge kurularak girişkenlikleri desteklenmelidir.
7-11 YAŞ CALIŞMA VE BAŞARILI OLMAYA KARŞI AŞAĞILIK DUYGUSU
Çocuk bu dönemde tek başına bir şey yapamayacağını sezerek başkalarıyla işbirliği
kurmaktan ve birlikte çalışmaktan haz almaya başlamıştır. Çocuk, artık ortaya çıkardığı
ürünlerle başkaları tarafından tanınmak ister. Başarılarından gurur duyma ve zevk alma
duygusu gelişmiştir. Bu dönemin tehlikesi çocuktaaşağılık duygusu ve yetersizliğin
gelişmesidir.
12-18 YAŞ ERGENLİK DÖNEMİ KİMLİĞE KARŞI KİMLİK BOCALAMASI
Bu dönem 12- 18 yaşları kapsar.”Ben kimim?” sorusu çokönemli bir hale gelir. Ergen
ana- babasındançok, akran gruplarındanetkilenir.
Öğretmenve ana- babalar, ergene yetişkingibi davranmalı;onunla sevgi ve saygı
temeline dayalı birdostluk kurmalıdır. Ericson’a göre bu dönemdeergen, başarılı bir şekilde
kimlik çözerse, kendisine güvenen, kendinden eminbir kişi olarak yaşamını sürdürebilir ve
başarılı olur. Aksi takdirde yaşamın gelecek dönemlerinde de bu krizçözümleninceye kadar
sürecektir. Örneğin; ne yapmak istediğine karar veremeyen,bir işten diğerine atlayıp
bocalayan,çocuk gibi davranan yetişkinler,henüz kimlik kazanmakrizini çözümleyememiş
kişilerdir.
18-26 YAŞ İLK YETİŞKİNLİK DÖNEMİ YAKINLIĞA KARŞI UZAKLIK
Bu dönem, 18- 26 yaşı kapsar. Ergenlik döneminde kimliğine kavuşan kişi , artık
kimliğinikaybetme korkusuna kapılmaksızın başkalarıyla dostluklar kurabilir , karşı cinsten
ilişkilerdearkadaşlık ve sevgi ağırlık taşır.
Bu dönemi sağlıklı atlatan kişi güvenli bir şekilde sevgiyi verme ve almagücüne sahip
olur. Başkalarıyla dostluk ilişkisi kurmada güçlük çeken gençpsikolojik bir yalnızlığa
sürüklenebilir.
YETİŞKİNLİK DÖNEMİ ÜRETİCİLİĞE KARŞI DURGUNLUK
Bu dönem, orta yetişkinlik yıllarını kapsar. Daha önceki dönemlerinibaşarılı olarak
atlatmışsa;birey üretken, verimli ve yaratıcıdır. Bunlardan yoksun olanbireyler, bir işe
yaramama duygusuna kapılabilir ve durgunluk döneminegirebilirler. Çevreye kayıtsız kalıp
mutsuz olabilirleROLGUNLUK DÖNEM BENLİK BÜTÜNLÜĞÜNE KARŞI UMUTSUZLUK
Bu dönem ileri yetişkinlikteki yaşları kapsar. Birey bu dönemde yaönceki yedi
evrenin birikimi sonucu benliğini tam olarak bulmuş, güvenli, mutlu, topluma etkinuyum
sağlayabilen,aranan, sevilen ve sayılankimsedir. Ya da umutsuz, uyumsuz, hırçın, aksi bir
insangörünümündedir.
MASLOV'A GÖRE İHTİYAÇLAR HİYERARŞİSİ
Maslow, sağlıklı kişiliğin nasıl oluştuğuyla ilgili derin araştırmalar yapmış ve sağlıklı
bir kişiliğin gelişebilmesi için gerekli olangereksinmelerden meydana gelen, piramit
biçiminde bir gereksinmeler hiyerarşisi ortaya koymuştur
TEMEL GEREKSİNMELER
GÜVENLİKTE OLMA
AİT OLMA
STATÜ KAZANMA
ÜST DÜZEY GEREKSİNMELER
SOSYAL GELİŞİMİNİN DİĞER GELİŞİM ALANLARIYLA İLİŞKİSİ
Çocuğundiğer gelişim alanlarındaki problemler, sosyal gelişimini de etkiler. Çocuk
iyi bir sosyal gelişim gösteremezse, çevresiyle iletişim kurmakta zorluk çeker ve uyum
sağlayamaz.
Zeka ve dil gelişimi bakımından üstün olan kimseleringenellikle sosyal yönden de
üstünoldukları kabuledilir ve başkaları ile çabuk etkileşim kurarlar.
Fiziksel yönden iyi gelişen çocuk oyunlara ve gruplaragirmekten çekinmez , kendine
güvenir.
Duygusal tepkilerini kontrol etmeyi öğrenen çocuklar, genellikle sosyalgelişim
yönünden de başarılı çocuklardır.
SOSYAL GELİŞİME UYGUN-ARAÇ GEREÇLER
Çeşitlitoplar
Fasulyetorbaları
Atlamaipleri
Çıngıraklar
Halat
Müzikkutuları
Arabaya da kamyon tekerleri
Sesçıkartan tahta ve plastikoyuncaklar
Çemberler
Hareketlioyuncaklar
Bezoyuncaklar
Boş kutular
Diş kaşıma halkaları
Büyükrenkli küpler
Bahçeoyuncakları
Büyüktahta çivilerle geçmeli oyuncaklar
Jimnastikminderleri
Basitbloklar
Takıp sökmek için plastik cıvata ve somunlar
İtmeli-çekmelises çıkartan oyuncaklar
Çocuk şiiri ve resimli havyanlar
