Ericksonun psiko-sosyal gelişim kuramı:
Psikanalist Erik Erickson (1902-1994), Sigmund Freud un (klasik psikoanalitik teori) kuramını ergenlikten sonra yaşlılığa kadar genişleterek ve geliştirerek, bireyin psiko-sosyal gelişimini tanımlamıştır. Erikson, kişilik gelişmesinde çocukluk yıllarının önemli olduğunu ama aynı zamanda bireysel gelişimin yaşam boyunca devam eden bir süreç olduğuna savunmuştur. Kişilik gelişiminde sosyal, kültürel ve çevresel etkenlerin öneminden bahsetmiştir.
Erikson, insan yaşamını sekiz kritik döneme ayırmıştır. Her dönemde üstesinden gelinmesi gereken bir gelişim krizi (çatışma) ve gelişimsel hedefler vardır. Bireyin, sağlıklı bir kişilik kazanması için, gelişim dönemindeki hedefleri gerçekleştirebilmesi gerekir. Yani, o dönemdeki yaşanılan çatışma başarılı olarak atlanması gerekir. Kişi, başa çıkabildiği oranda, sağlıklı bir kişilik geliştirecektir ve sonraki dönemlerde baş etmek için donanım kazanacaktır. Çatışmaya verilen tepki, bireyin kişiliğinin alacağı şekli belirler. Eğer döneme ait çatışma çözümlenmezse, sonraki dönemlerde bu kriz devam eder ve çözümleninceye kadar problem yaratır. Buna karşın, sonraki dönemlerde uygun çevresel koşullar sağlanırsa, kişilik gelişimi üzerindeki başarısızlık telafi edilir ve böylece olumsuz etkilerin kalkma olasılığı olur.
İnsanın sekiz evresindeki gelişim dönemleri ve bu dönemlerdeki çatışma.
[TD="width: 321"] GELİŞM PRENSİBİ: dönemde karşılaşılan çatışma/karmaşa [/TD]
[TD="width: 149"] 1- oral [/TD]
[TD="width: 85"] 0-1.5 [/TD]
[TD="width: 321"] Güven / Günesizlik [/TD]
[TD="width: 149"] 2- anal [/TD]
[TD="width: 85"] 1.5-3 [/TD]
[TD="width: 321"] Bağımsılık/ Utanç ve Şüphecilik [/TD]
[TD="width: 149"] 3- fallik [/TD]
[TD="width: 85"] 3-5 [/TD]
[TD="width: 321"] Girişkinlik/Suçluluk duyma [/TD]
[TD="width: 149"] 4- latent [/TD]
[TD="width: 85"] 6-11 [/TD]
[TD="width: 321"] Başarı/Aşağılık duygusu [/TD]
[TD="width: 149"] 5- adolesan [/TD]
[TD="width: 85"] 12-19 [/TD]
[TD="width: 321"] Kimlik kazanma/ Rol karmaşası [/TD]
[TD="width: 149"] 6- genç-erişkin [/TD]
[TD="width: 85"] 20-30 [/TD]
[TD="width: 321"] Dostluk kazanma/Yalnız kalma [/TD]
[TD="width: 149"] 7- erişkin [/TD]
[TD="width: 85"] 31-65 [/TD]
[TD="width: 321"] Üretkenlik/ Duraklama [/TD]
[TD="width: 149"] 8- yaşlılık [/TD]
[TD="width: 85"] 66+ [/TD]
[TD="width: 321"] Benlik Bütünlüğü/ umutsuzluk [/TD]
web tasarım
web tasarım
web tasarım
Psikanalist Erik Erickson (1902-1994), Sigmund Freud un (klasik psikoanalitik teori) kuramını ergenlikten sonra yaşlılığa kadar genişleterek ve geliştirerek, bireyin psiko-sosyal gelişimini tanımlamıştır. Erikson, kişilik gelişmesinde çocukluk yıllarının önemli olduğunu ama aynı zamanda bireysel gelişimin yaşam boyunca devam eden bir süreç olduğuna savunmuştur. Kişilik gelişiminde sosyal, kültürel ve çevresel etkenlerin öneminden bahsetmiştir.
Erikson, insan yaşamını sekiz kritik döneme ayırmıştır. Her dönemde üstesinden gelinmesi gereken bir gelişim krizi (çatışma) ve gelişimsel hedefler vardır. Bireyin, sağlıklı bir kişilik kazanması için, gelişim dönemindeki hedefleri gerçekleştirebilmesi gerekir. Yani, o dönemdeki yaşanılan çatışma başarılı olarak atlanması gerekir. Kişi, başa çıkabildiği oranda, sağlıklı bir kişilik geliştirecektir ve sonraki dönemlerde baş etmek için donanım kazanacaktır. Çatışmaya verilen tepki, bireyin kişiliğinin alacağı şekli belirler. Eğer döneme ait çatışma çözümlenmezse, sonraki dönemlerde bu kriz devam eder ve çözümleninceye kadar problem yaratır. Buna karşın, sonraki dönemlerde uygun çevresel koşullar sağlanırsa, kişilik gelişimi üzerindeki başarısızlık telafi edilir ve böylece olumsuz etkilerin kalkma olasılığı olur.
İnsanın sekiz evresindeki gelişim dönemleri ve bu dönemlerdeki çatışma.
| EVRE/DÖNEM | YAŞ |
[TD="width: 321"] GELİŞM PRENSİBİ: dönemde karşılaşılan çatışma/karmaşa [/TD]
[TD="width: 149"] 1- oral [/TD]
[TD="width: 85"] 0-1.5 [/TD]
[TD="width: 321"] Güven / Günesizlik [/TD]
[TD="width: 149"] 2- anal [/TD]
[TD="width: 85"] 1.5-3 [/TD]
[TD="width: 321"] Bağımsılık/ Utanç ve Şüphecilik [/TD]
[TD="width: 149"] 3- fallik [/TD]
[TD="width: 85"] 3-5 [/TD]
[TD="width: 321"] Girişkinlik/Suçluluk duyma [/TD]
[TD="width: 149"] 4- latent [/TD]
[TD="width: 85"] 6-11 [/TD]
[TD="width: 321"] Başarı/Aşağılık duygusu [/TD]
[TD="width: 149"] 5- adolesan [/TD]
[TD="width: 85"] 12-19 [/TD]
[TD="width: 321"] Kimlik kazanma/ Rol karmaşası [/TD]
[TD="width: 149"] 6- genç-erişkin [/TD]
[TD="width: 85"] 20-30 [/TD]
[TD="width: 321"] Dostluk kazanma/Yalnız kalma [/TD]
[TD="width: 149"] 7- erişkin [/TD]
[TD="width: 85"] 31-65 [/TD]
[TD="width: 321"] Üretkenlik/ Duraklama [/TD]
[TD="width: 149"] 8- yaşlılık [/TD]
[TD="width: 85"] 66+ [/TD]
[TD="width: 321"] Benlik Bütünlüğü/ umutsuzluk [/TD]
web tasarım
web tasarım
