Psiko motor gelişim

[elif öksüz]

• 2.  PSİKO-MOTOR GELİŞİM fiziksel büyüme ve merkezi sinir sisteminin gelişimine paralel olarak organizmanın hareketlilik kazanması olarak tanımlanırÇocuğun geliĢiminde önemli bir yer tutan psiko-motor geliĢim, yaĢam boy devam eden bir süreçtir. Bu ünitede psiko-motor geliĢimin tanımı ve önemi, psiko-motor geliĢimle ilgili öğeler, 0-12 yaĢ çocuklarında psiko-motor geliĢim aĢamaları, psiko-motor geliĢimde bireysel farklılıklar ve önemi, psiko-motor geliĢimin diğer geliĢim alanlarıyla iliĢkisi konulan ele alınmıĢtır.PSİKOMOTOR GELİŞİM NEDİR ?
• 3.  Tanımı ve Önemi Çocuk organizmasını, yetiĢkinden ayıran en önemli özellik, sürekli büyüme, geliĢme ve değiĢme süreci içinde olmasıdır. Bu değiĢim süreci içerisinde çocuğun geliĢimi, görünür ve görünmez büyümeyi içerir. Görünür büyüme, bedenin boyutlarında, biçiminde ve oranındaki değiĢmedir. Görünmez büyüme ise iç organlarda meydana gelen değiĢmedir. ĠĢte bu görünür geliĢimlerden bir tanesi mo*tor geliĢimdir. Motor kelimesi tek baĢına "hareket" anlamına gelir. YetiĢkinler gibi çocuğun da hareket etmeye ihtiyacı vardır. Çocuk doğduğu günden itibaren bu ihtiyacını gidermek için, yattığı yerden baĢını kaldırma, göğsünü kaldırma, ellerini, kolla*rını, bacaklarını hareket ettirme, dönme, emekleme gibi davranıĢları kazanır. DüĢünülmeden, bağımsız olarak yapılan bu ilk hareketler daha sonra vücut hareket*lerine, zamanla dıĢ uyarıcıların kontrolü ile çeĢitli motor etkinliklere dönüĢür. Bireyin eklem, kas ve ses tellerini amaçlı olarak kullanmasına motor hareketler denir. Çocukların motor davranıĢlarının geliĢimi refleksler, duruĢa ait hareketler, yürüme, koĢma, atlama gibi beceriler Ģeklinde olmaktadır. Motor geliĢim, fiziksel büyüme ve geliĢme ile birlikte beyin - omurilik geli*Ģimi sonucu organizmanın isteme bağlı olarak hareketlilik kazanmasıdır. Kilo artıĢı, boy uzaması ve kas geliĢimine, diğer bir deyiĢle fiziksel geliĢime paralel olarak hareket ve becerilerin kazanılmasında sinir sistemi ve kasların geliĢimi önemli bir yer tutar. Bu becerilerin kazanılması doğum öncesi dönemde baĢlar ve ömür boyu devam eder.Tanımı ve Önemi
• 4.  Tüm çocukların motor geliĢiminde üç genel kuraldan söz edilebilir. Bunlar Ģu Ģekilde sıralanabilir: GeliĢim baĢtan ayağa doğru olup, önce baĢ, sonra omuzlar ve kollar ve niha*yet bacaklar ve ayaklar geliĢir. Hareketler merkezden dıĢa doğru geliĢir. Beden ve omuz hareketleri bağım*sız kol hareketlerinden, el hareketleri parmak hareketlerinden önce gelir. Motor geliĢim belirgin bir sıra izler. Çocuk önce durur, emekler, yürür, daha sonra koĢar ve oturur.
• 5.  Kuvvet Bütün psiko motor davranışların öğrenilmesi bir kuvvet gerektirir.Koşma,atlama,tırmanma,yürüme hatta bir parmağın kıpırdatılması bile kuvvet ister.Bütün vücudun genel bir kuvvetinin olması gerektiği gibi gövdenin kol ve bacakların elin ve parmakların öğrenilecek psikomotor davranışları yapabilecek kuvvete sahip olması gerekir. Harekete hazır olma Vücudun etkilere karşı tepki göstermeye hazır olması gereklidir. Etki ile bu etkiye yapılan tepkinin arasında geçen zaman reaksiyon zamanıdır.Reaksiyon zamanı ne kadar kısa olursa psiko motor öğrenmede o kadar hızlı olur.Psikomotor öğrenmede genel olarak bütün vücudun tepkiye hazır olması gereklidir.Özellikle kol ve bacakların ve elin tepki yapabilecek olgunluğa ulaşması gerekir. Hız Psiko motor davranışların kendine özgü bir yapılış hızı vardır.Bir davranışın gerektiğinden az hızda veya çok hızda yapılması halinde organizma tehlikeye girebilir. Örneğin bir makinede çalışmasını öğrenecek bir öğrencinin gereken hızda hareket edememesi onun kolunun veya hayatının tehlikeye girmesine sebep olabilir.Psiko motor öğrenmede özellikle koşun ve parmakların gereken hızı kazanması çok önemlidir. Dikkat Birçok psiko motor öğrenme bir olayın veya işin devamlı ve keskin bir şekilde dikkatli olarak izlenmesini gerektirir.Öğrenci birçok durumlarda vücudunu oynatmadan dengeli bir şekilde uzun süre durmak zorunda kalacaktır. bacakların yeterli esnekliğe sahip olmadığı zamanlarda psikomotor davranışları öğrenmek mümkün değildir.Psiko motor yetenekler
• 6.  Dinamik Dikkat Bazı davranışlar öğrencinin hareket halindeyken bir olaya dikkat etmesini ve olaya uygun davranışlar yapmasını gerektirecektir.Örneğin voleybol oynayan bir öğrencide dinamik bir dikkatin olması gerekir.Çocukta dinamik dikkat gelişmemişse bu psiko motor öğrenmeyi yapamaz. Koordinasyon Psiko motor öğrenmenin pek çoğu birden fazla organların çalışmasını gerektirir.En yalın bir davranışta bile göz el kol veya ayak gövde ile ayağın veya iki elin bir düzen içinde çalışması oldukça zordur.Öğrenilecek davranışları yapacak organları arasında yeterli koordinasyonu kuramıyorsa çocuk o davranışı öğrenemez. Esneklik Vücudun gerektiği zaman öne yana geriye ve istenen yönlere eğilmesi yani esnek olması gereklidir.Gövdenin
• 7.  5 - 6 YAŞ GRUBU PSİKOMOTOR GELİŞİM Küçük Kas Gelişimi . Model olunduğunda ayakkabı bağcığıyla düğüm atabilirim · Anahtarla kapı kilidini açabildim · Nokta nokta verilen bir resmin noktalarını birleĢtirebilirim · 6 kısımlı bir adam resmi çizebilirim ve eksik çizilmiĢ bir adam resmini tamamlayabilirim · Söylendiğinde yatay,dikey, artı, çarpı,daire,üçgen,kare, dikdörtgen Ģekillerini çizebilirim · 1den 10a kadar olan sayıları kopya edebilirim · Labirent bulmacaları tamamlayabilirim · Bir kağıdı dörde katlayabilirim · Gösterildiğinde bir kareyi üçgen Ģeklinde katlayabilirim · Bir kavanozun kapağını açıp kapayabilirim · Tahta çekiç ile tahtaya çivi çakabilirim
• 8.  Büyük Kas Gelişimi . Tek ayağımın üzerinde 10 saniye durabilirim · Sözel yönlendirmelere göre değişik hızlarda ve yönlerde yürüyebilirim · Öne doğru taklalar atabilirim · Beş kez üst üste eğilerek dizimi büküp kaldirabilirim · Ayaklarım tutulduğunda ellerimin üstünde yürüyebilirim · Tek ayağımın üstünde sıçrama hareketi yapabilirim · Kendime doğru atılan topu tutabilirim · Müzikli dairesel oyunlar oynayabilirim · Koşarken yerdeki nesneleri toplayabilirim · Zıplayan topu yakalayabilirim · Her iki elimle de bir nesneyi veya bir eli, kuvvetle sıkabilirim · Parmak uçlarıma basarak iki metre kadar koşabilirim
• 9.  Psiko motor Gelişiminde Bireysel Farklılıklar ve Önemi Çocuğun gelişimi, bireye ebeveynlerden geçen genlerin yani kalıtımın ve yaşadığı ortamın (çevresel faktörlerin) etkisi altındadır. Tüm bireyler, kendi gelişim çizgilerinde belirli bir sırayı izleyerek ilerleme kaydederler. Tüm gelişim dönemlerinde olduğu gibi motor gelişiminde de dönemlere ilişkin yaş belirlemeleri yalnızca genel sınırlardır. Her bireyin kendine özgü düşünme, hareket etme, hissetme, konuşma ve anlama biçimi vardır. Psiko motor gelişim becerileri, genelde gözlenebilir beceriler olduğu için çocukta gerçekleşen farklılıklar daha somut olarak fark edilir. Örneğin çocuğun geç yürümesi ailelerde “acaba bir problem mi var?” sorusunu getirir. Oysa fiziksel bir sorun yoksa çocuk birkaç ay geç olarak bağımsız yürüme becerisini geliştirebilir. Başlangıçta da belirtildiği gibi psiko motor gelişimdeki farklılıklarda hem çevre hem de soya çekimin etkisi bilinmektedir.