Çocuğunuz sözünüzü dinlemiyor mu?
Anne-babaların en zorlandığı şeylerden biri de çocuklara verdikleri talimatları uygulamayı öğretmektir. Bütün ailenin çocuklara sürekli aynı talimatları yinelemesi ise (“oyuncaklarını topla” gibi) gerilim yaratabilmektedir. Aşağıdaki tavsiyeler çocuklara anne-babanın verdiği talimatları ilk seferde uygulamayı öğretmekte yardımcı olacaktır:
Uygulamakta kararlı olun. Anne-babalar uygulanması konusunda kararlı olamayacakları talimatları vermekten kaçınmalıdırlar. Anne-babalar verdikleri talimatları pekiştirmezlerse, çocuklar anne-babaların her zaman söyledikleri şeyi gerçekten kastetmediklerini öğrenirler.
Dikkatlerini çekin. Anne-babalar bir talimatı vermeden önce mutlaka çocuğun dikkatini çekmelidir. Başka bir odadan bağırarak talimat vermekten kaçınmalısınız.
Soru sormayın. Talimatlarınızı soru şeklinde dile getirmekten kaçınmalısınız. Örneğin, “Ayşeciğim, şimdi oyuncaklarını toplamak ister misin?”
Soyut talimatlar vermeyin. Anne-babalar “güzel davran”, “dikkatli ol” gibi soyut talimatlar vermekten kaçınmalıdırlar. Anne-baba ve çocuğun “güzel davranmanın” ne olduğu konusundaki yorumları birbirinden oldukça farklı olabilir. Anne-babalar talimatlarında net ve belirli olmalıdırlar.
Ne yapacaklarını söyleyin. Anne babalar çocuklara bir şeyi nasıl yapacaklarını değil ne yapacaklarını belirten talimatlar vermelidirler. Örneğin “yanımdan ayrılma” demek “sakın koşup gitme” demekten iyidir.
Takdir edin. Çocuklar talimatları uygulamaya başlar başlamaz anne-babalar da çocuklarını takdir etmelidirler. Takdirlerinizi belirtmek için bir görevin tamamlanmasını beklemeniz gerekmez.
Memnuniyetinizi gösterin. Bir görev tamamlandığında, bundan dolayı ne kadar memnun olduğunuzu bilmesini sağlayın.
Zaman sınırı verin. Çocuklar örneğin 10 saniye içerisinde verilen talimatı uygulamaya başlamazlarsa, hemen molaya gönderilmelidirler. (Disiplinde Mola Yöntemi başlıklı haberimizde bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz).
Uyarılarınızı tekrarlamayın. Anne-babalar çocuklara tekrar tekrar aynı uyarıda bulunmaktan kaçınmalıdır. Çocuklar bir-iki uyarıdan sonra talimatı izlemeyi öğrendikleri gibi, o talimatı beş-altı uyarıdan sonra izlemeyi de kolaylıkla öğrenirler.
Talimatı yineleyin. Mola tamamlandıktan sonra talimatı çocuğa tekrarlayın. Yine talimatı uygulamazsa, tekrar mola uygulanmalıdır.
Dr. Ayten Erdogan
Memorial Hastanesi
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı