Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Nörolojik Faktörler: Eğer bir çocuk 3 yaşına geldiği halde konuşmuyor ve sessiz, sakin, hareketsiz duruyor ise işitme kaybı vardır ya da zekâ geriliği yaşamaktadır. Anneye aşağıdaki sorular sorulmalıdır:
1- Çocuk doğduğunda sessiz miydi?
2- Yeni doğmuş bir çocuğun 4 hafta içinde sese reaksiyon göstermesi gerekiyor. Acaba 4 hafta içinde sese reaksiyon gösterdi mi?
3- Doğum öncesi nedenler:
Gebeliğin ilk 3 ayında oksijen verilirse oksijen verilirse hücreler ölebilir. Çünkü 3 ay içerisinde çocuğun bütün organları oluşur.
Anne bu 3 ayda herhangi bir ilaç kullandı mı? Kullandıysa hangi ilaçları ne miktarda kullanmıştır.
Anne hamilelik döneminde herhangi bir ateşli hastalık geçirdi mi? ( Kızamık vs.)
Anne hamilelik döneminde düşme, korkma, bedensel bir problem ya da başka bir hastalık geçir di mi?
4- Doğum anı nedenler:
Doğum zamanında oldu mu?
Doğum ne şekilde oldu?
Doğumda çocuğun oksijensiz kalma, ters gelme, kordon dolanması vs. gibi bir problem yaşandı mı?
Çocuk doğumda ağladı mı? Suni teneffüs, soğuk su duşu vs. herhangi bir şey yapıldı mı?
Doğumdan sonra bebek usulünce beslendi mi?
Doğum evde mi hastanede mi oldu?
Çocuk hastaneden anne ile birlikte mi çıktı yoksa anneden sonraki günlerde mi çıktı?
5- Doğum sonrası nedenler:
Çocuk 1 yaşına kadar herhangi bir hastalık geçirdi mi? Birdenbire ateşi yükselen hastalıklar oldu mu? Boğmaca, suçiçeği, kızamık, kabakulak, zatürree, beyin iltihabı hastalıklarından 1 yaşına kadar geçirdiği oldu mu? Geçirdiyse bunlar neler?
MOTOR GELİŞİM
Çocuğun doğum ağırlığı ne kadardı?
Başını ne zaman dik tutabildi?
Yardımsız ne zaman oturabildi?
Ne zaman ayakta durmaya çalıştı?
İlk adımlarını ne zaman atmaya başladı?
İlk yürümesi ne zaman oldu?
KONUŞMA
4 haftalık oluncaya kadar acıktığında öfkeli öfkeli ağladı mı? Ağrısı olunca farklı şekilde ağladı mı?
Hangi ayda yüz ifadelerini ayırabildi? Kıyaslama yapabildi mi?
Gığıldamaya hangi ayda başladı?
Duyduğu sesleri hangi ayda tekrar etmeye başladı?
Konuşma sesi olmayan anne-baba seslerini hangi ayda taklit etmeye başladı? ( Bab bab ba,
Ne zaman anlamlı kelimeler söylemeye başladı?
Ne zaman çevresindeki insanlarla anlamlı konuşmalar yapmaya başladı?
Hareket Gelişimi:
Yürüyüşü nasıl? Yalpalama, bir adımı atıp diğerini yanına getirme var mı?
Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Fizyolojik Faktörler:
1- Gece veya gündüz altını ıslatıyor mu?
2- Kilo ve boyu normal mi?
3- Yemeğini yiyebiliyor mu?
4- Bedeni iyi ve sıhhatli gelişmiş mi?
5- Görmesi ve işitmesinde problem var mı?
6- Dişleri normal zamanda çıktı mı?
7- Konuşurken ağız deformasyonu oluyor mu?
8- Endokrin sistem normal mi? Elleri daima nemli mi? Bu tiroit bezinin fazla çalıştığını gösterir.
9- Bağıra bağıra değil de ince sesle konuşma var mı?
10- Bademcikler ve burundaki et, iltihaplı oluşları probleme yol açar.
11- Bağırsak kurtları gelişimi yavaşlatır.
12- Çocuk ağızdan mı nefes alıyor?
13- Alerjik hastalığa yakalandı mı? Ekzama, astım, hapşırma var mı?
14- Her hastalığı kapar mı?
15- Yeme alışkanlığı nasıldır? Yemek seçer mi? ( Çocuk obursa anne çocukla çok ilgileniyordur ya da bir problem olduğunu anlarız. )
16- Çocuk anne sütünü ne zamana kadar aldı?
17- Yatması, bağırması var mı? Uyurgezer mi?
Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Ruhsal Faktörler:
1- Aile konuşkan bir aile mi?
2- Ebeveyn konuşma dilini gürültü ve kavga için mi kullanıyor?
3- Çocuğun konuşması için aile baskı yapıyor mu?
4- Çocuk evde iki dil öğrenmek zorunda mı?
5- Evde gerginlik veya bunun aksi durum olur mu?
6- Anne çocuğu konuşamadığı için aşırı heyecanlı ve kaygılı mı? Anne çocuğuna kaşı mükemmeliyetçi mi?
7- Çocuğun evdeki kardeşlerle ilişkisi nedir? Konuşma hakkı veriyorlar mı?
8- Anne-baba çocuğu aşırı koruyor mu?
9- Çocuğun zihinsel gelişimi nasıl? Zihinsel olarak yaşıtlarının gerisinde olan çocukta dil ve konuşma problemleri görülür.
10- Ani korku ve heyecanlar konuşma problemlerini tetikleyebilirler.
11- Çocuğun özgüveni nasıl?
12- Disipline karşı geliyor mu? İnatçı çocukların beyinlerinde problemler olabilir. Zeki ve sağlıklı çocuklar çevrelerine uyum sağlarlar.
13- Çocuk ailesi ile iyi anlaşabiliyor mu?
14- Konuşma sorununun başladığı zamanlarda ailede ayrılma, ölüm, bir yerden bir yere taşınma, yeni bir kardeşin doğumu vs. durumlar oldu mu?
Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Çevresel Faktörler:
1- Çevresel sebepler fizyolojik ve psikolojik sebepleri de içine alır. Ekonomik durum da çevresel faktörlere dâhildir.
2- Fakirlik konuşmada önemlidir. Çünkü fakir ailelerin kelime dağarcıkları dar olur.
3- Çift dillilik de konuşma problemi yaratabilir. Çocuk kararsız ve uyumsuz olur.
4- Çocuk bir yabancı dil öğrenmeye zorlanmış ise bu da konuşma da bir problem yaratabilir.
5- Çocuğun annesi çalışıyor mu? Çocuğu bakıcı ya da anneanne-babaanne den biri mi büyütüyor?
6- Evde işitme kayıplı, kekeme ya da konuşma bozukluğu olan biri var mı?
KAYNAK: Okul Öncesi Öğretmeniyim ,Kürşat Arıkmert
1- Çocuk doğduğunda sessiz miydi?
2- Yeni doğmuş bir çocuğun 4 hafta içinde sese reaksiyon göstermesi gerekiyor. Acaba 4 hafta içinde sese reaksiyon gösterdi mi?
3- Doğum öncesi nedenler:
Gebeliğin ilk 3 ayında oksijen verilirse oksijen verilirse hücreler ölebilir. Çünkü 3 ay içerisinde çocuğun bütün organları oluşur.
Anne bu 3 ayda herhangi bir ilaç kullandı mı? Kullandıysa hangi ilaçları ne miktarda kullanmıştır.
Anne hamilelik döneminde herhangi bir ateşli hastalık geçirdi mi? ( Kızamık vs.)
Anne hamilelik döneminde düşme, korkma, bedensel bir problem ya da başka bir hastalık geçir di mi?
4- Doğum anı nedenler:
Doğum zamanında oldu mu?
Doğum ne şekilde oldu?
Doğumda çocuğun oksijensiz kalma, ters gelme, kordon dolanması vs. gibi bir problem yaşandı mı?
Çocuk doğumda ağladı mı? Suni teneffüs, soğuk su duşu vs. herhangi bir şey yapıldı mı?
Doğumdan sonra bebek usulünce beslendi mi?
Doğum evde mi hastanede mi oldu?
Çocuk hastaneden anne ile birlikte mi çıktı yoksa anneden sonraki günlerde mi çıktı?
5- Doğum sonrası nedenler:
Çocuk 1 yaşına kadar herhangi bir hastalık geçirdi mi? Birdenbire ateşi yükselen hastalıklar oldu mu? Boğmaca, suçiçeği, kızamık, kabakulak, zatürree, beyin iltihabı hastalıklarından 1 yaşına kadar geçirdiği oldu mu? Geçirdiyse bunlar neler?
MOTOR GELİŞİM
Çocuğun doğum ağırlığı ne kadardı?
Başını ne zaman dik tutabildi?
Yardımsız ne zaman oturabildi?
Ne zaman ayakta durmaya çalıştı?
İlk adımlarını ne zaman atmaya başladı?
İlk yürümesi ne zaman oldu?
KONUŞMA
4 haftalık oluncaya kadar acıktığında öfkeli öfkeli ağladı mı? Ağrısı olunca farklı şekilde ağladı mı?
Hangi ayda yüz ifadelerini ayırabildi? Kıyaslama yapabildi mi?
Gığıldamaya hangi ayda başladı?
Duyduğu sesleri hangi ayda tekrar etmeye başladı?
Konuşma sesi olmayan anne-baba seslerini hangi ayda taklit etmeye başladı? ( Bab bab ba,
Ne zaman anlamlı kelimeler söylemeye başladı?
Ne zaman çevresindeki insanlarla anlamlı konuşmalar yapmaya başladı?
Hareket Gelişimi:
Yürüyüşü nasıl? Yalpalama, bir adımı atıp diğerini yanına getirme var mı?
Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Fizyolojik Faktörler:
1- Gece veya gündüz altını ıslatıyor mu?
2- Kilo ve boyu normal mi?
3- Yemeğini yiyebiliyor mu?
4- Bedeni iyi ve sıhhatli gelişmiş mi?
5- Görmesi ve işitmesinde problem var mı?
6- Dişleri normal zamanda çıktı mı?
7- Konuşurken ağız deformasyonu oluyor mu?
8- Endokrin sistem normal mi? Elleri daima nemli mi? Bu tiroit bezinin fazla çalıştığını gösterir.
9- Bağıra bağıra değil de ince sesle konuşma var mı?
10- Bademcikler ve burundaki et, iltihaplı oluşları probleme yol açar.
11- Bağırsak kurtları gelişimi yavaşlatır.
12- Çocuk ağızdan mı nefes alıyor?
13- Alerjik hastalığa yakalandı mı? Ekzama, astım, hapşırma var mı?
14- Her hastalığı kapar mı?
15- Yeme alışkanlığı nasıldır? Yemek seçer mi? ( Çocuk obursa anne çocukla çok ilgileniyordur ya da bir problem olduğunu anlarız. )
16- Çocuk anne sütünü ne zamana kadar aldı?
17- Yatması, bağırması var mı? Uyurgezer mi?
Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Ruhsal Faktörler:
1- Aile konuşkan bir aile mi?
2- Ebeveyn konuşma dilini gürültü ve kavga için mi kullanıyor?
3- Çocuğun konuşması için aile baskı yapıyor mu?
4- Çocuk evde iki dil öğrenmek zorunda mı?
5- Evde gerginlik veya bunun aksi durum olur mu?
6- Anne çocuğu konuşamadığı için aşırı heyecanlı ve kaygılı mı? Anne çocuğuna kaşı mükemmeliyetçi mi?
7- Çocuğun evdeki kardeşlerle ilişkisi nedir? Konuşma hakkı veriyorlar mı?
8- Anne-baba çocuğu aşırı koruyor mu?
9- Çocuğun zihinsel gelişimi nasıl? Zihinsel olarak yaşıtlarının gerisinde olan çocukta dil ve konuşma problemleri görülür.
10- Ani korku ve heyecanlar konuşma problemlerini tetikleyebilirler.
11- Çocuğun özgüveni nasıl?
12- Disipline karşı geliyor mu? İnatçı çocukların beyinlerinde problemler olabilir. Zeki ve sağlıklı çocuklar çevrelerine uyum sağlarlar.
13- Çocuk ailesi ile iyi anlaşabiliyor mu?
14- Konuşma sorununun başladığı zamanlarda ailede ayrılma, ölüm, bir yerden bir yere taşınma, yeni bir kardeşin doğumu vs. durumlar oldu mu?
Konuşma Bozukluğuna Sebep Olan Çevresel Faktörler:
1- Çevresel sebepler fizyolojik ve psikolojik sebepleri de içine alır. Ekonomik durum da çevresel faktörlere dâhildir.
2- Fakirlik konuşmada önemlidir. Çünkü fakir ailelerin kelime dağarcıkları dar olur.
3- Çift dillilik de konuşma problemi yaratabilir. Çocuk kararsız ve uyumsuz olur.
4- Çocuk bir yabancı dil öğrenmeye zorlanmış ise bu da konuşma da bir problem yaratabilir.
5- Çocuğun annesi çalışıyor mu? Çocuğu bakıcı ya da anneanne-babaanne den biri mi büyütüyor?
6- Evde işitme kayıplı, kekeme ya da konuşma bozukluğu olan biri var mı?
KAYNAK: Okul Öncesi Öğretmeniyim ,Kürşat Arıkmert