[FONT="]SUMMERHILL SCHOOL[/FONT]
[FONT="]A.S. NEILL[/FONT]
[FONT="]Nobody connected with children can claim
To know the true nature of childhood
If they have not heard about
A.S. Neill’s Summerhill School [/FONT]
[FONT="]You may love the idea, or hate it
But if you have your own children,
Have taught children, or have ever been a child
One thing is for sure,
You will never view childhood or education in the same way again . . .
Zoë Neill Readhead[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]A.S.Neill kimdir?[/FONT]
[FONT="]1883 yılında İskoçya’da doğmuştur. Edindurg Üniversitesini bitirdikten sonra 15 yıla yakın çeşitli ülke ve okullarda öğretmenlik yapmıştır. Eğitim tarihinde Summerhill Okulunu kurmasıyla tüm dünyada eğitimcilere örnek olmuştur. Freud’dan etkilenmiştir(www.buğday.org). [/FONT]
[FONT="]Yine A.S.Neill’in, 1937’de ünlü düşünürlerden Reich’la karşılaşmasından çok önce eğitim üzerine düşüncelerini formüle etmiş ve uygulamaya koymuştur. İlk karşılaşmalarını izleyen arkadaşlık yılları boyunca, Reich, Neill’in düşüncelerinin birçoğunu bir araya toplayan ve Neill’in okulu Summerhill’de verilen eğitimin kendi kendini düzenleyen karakterini etkileyen psikolojik bir argüman sağlamıştır (Spring, Joel). Freire’nin Modern Okuluyla birlikte Neill’in Summerhill Okulu, özgürlükçü okul yaklaşımının ilk örneklerinden olarak 20.yy boyunca özgür okul hareketinin gelişmesinde etkili olmuştur (www.pusula.com).[/FONT]
[FONT="]Reich ile üzerinde hemen anlaştıkları nokta düşmanlık ve saldırganlıktan kurtulmuş bir dünyanın, çocuğun tam özgürlüğüne dayandığı düşüncesiydi. Reich saldırgan davranışların sebebini cinsel dürtülerin bastırılması olarak gördüğü için kendi kendini düzenleyebilen karakterin oluşmasında kişinin bu anlamda özgür olmasının gerekliğini savunuyordu (Spring; 70,74). Neill, bu noktada Reich’tan farklı, özgürlüğün ahlaki öğretilerden özgür olması ama her şeyi yapmak olmadığını savunuyordu. Zaten özgür bir okul olarak Summerhill’de uygulanan özgürlük ve aşırı serbestlik arasındaki ayrımdı (Spring; 87).[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Neill’in Eğitime Bakışındaki Değişimler[/FONT]
[FONT="]1920’lerde, ‘Eğitimimiz, politikamız ve ekonomimiz Büyük Savaş’a yol açtı; tıbbımız hastalığı ortadan kaldıramadı; dinimiz tefeciliği ve soygunculuğu yok edemedi…’ diye yazmıştır.[/FONT]
[FONT="]1930’larda Neill, kapitalist bir toplumun eğilimlerine eleştirel bir gözle bakmış ve dünyanın mutsuzluktan kurtulabilmesini sağlayacak bir araç oluşturma yolunda Summerhill’ı kurmuştur. Bu yüzden ilk çalışmaları I. Dünya Savaşın’dan sonra Avrupa’yı kaplayan başarısızlık ve hayal kırıklığı duygusu bağlamında ele alınmalıdır. Eğitimle ilgili düşüncelerini radikal politik düşünceye bağlamaya başlamıştır. Örneğin, 1935’te bir derginin Neill’e itaat ve otoriteyle ilgili sorduğu sorulara cevabı devletin yaratım içgüdüsü yerine sahip olma içgüdüsünü vurgulayan kapitalist bir sistemi temsil ettiği şeklinde olmuştur. Buna göre eğer devlet kapitalist ve otoriterse bireyin özgür gelişimi onun çıkarlarıyla çatışacaktır ( Spring; 86, 88). [/FONT]
[FONT="]The Problem Child [/FONT][FONT="]da belirttiği gibi çocuğu kötü yapanın ahlaki eğitim olduğuna inanan Neill, ‘eğer çocuk, hiçbir yetişkinin yöneltimi olmadan kendi haline bırakılırsa yetenekleri sonuna kadar gelişir’ fikrini savunmuştur. Bunu kötü bir çocuğun aldığı ahlaki eğitimi parçaladığında otomatik olarak onun iyi bir çocuğa dönüşmesinden anladığını ifade etmiştir (Spring, Joel). Fakat aile eğitiminin, çocuğu, otoriteye uymaya zorlayarak içindeki özgür yönelimi kırdığını savunmuştur (www.pusula.com).[/FONT]
[FONT="]Neil’ın özgürlük kavramı, Stirner’ın kendi kendine sahip olma kavramına çok yakındır. Neil, ‘Bir çocuğa özgürlük vermek kolay değildir. Bu ona din, ya da politika ya da sınıf bilincini öğretmeyi reddetmemiz anlamına gelir’ diye yazıyordu. Zaten, yine kendi ifadesiyle, ‘Hiç kimse başka birine kendi ideallerini verecek kadar iyi değildir’ demektedir (Spring; 88).[/FONT]
[FONT="]1939’da Neill, The Problem Teacher’ı yazmıştır. Kitapta, eğitimin yapısıyla politik ve ekonomik sistemler arasında görmeye başladığı ilişkileri ayrıntılı ele almıştır. Açıkça, ‘Devlet okulları bir köle zihniyeti üretmek zorundadır, çünkü ancak bir köle zihniyeti sistemin parçalanmasını engelleyebilir’ diye ifade etmektedir.[/FONT]
[FONT="]Neil’in okul eğitimi eleştirisi artık Reich’la ilişkisinin etkilerini yansıtıyordu. Evin minyatür devlet olduğunu ve bu itaat eğitimini sağladığı için her devletin eve bu kadar önem verdiğini ileri sürüyordu. Neil, Reich’ın bu düşüncesini daha ileri götürerek okulun gücünün aile yaşamını yeniden üretmesine bağlı olduğunu söylüyordu. Okulu ilerlemiş aile yaşamı olarak görüyordu ( Spring; 89). [/FONT]
[FONT="]1944’te yazdığı yazılarda sosyalist bir devletin ve onunla birlikte ulusal bir yatılı okullar sisteminin kurulması umudunu ifade ediyordu. Aileye ve yerleşik okullara karşı duruşu, bu kurumların kaldırılmasına yönelik değil çocuğun özyönetim kazanmasını sağlayacak ve ailenin dar sınırlarından kurtaracak bir ortam sağlamaktır. Hem böylelikle çocuk aile otoritesinden kurtulmuş olmakla kalmayacak, aynı zamanda kendi kendini yöneten insanların teşvik edici arkadaşlığını edinecektir( Spring; 90). [/FONT]
[FONT="]1947’de Birleşik Devletler’i ilk kez ziyaret etti. Bu ziyareti sırasında The Problem Family’yi yazdı. Kitapta var olan düşüncesi insanlığın mutluluğunu ve özgürlüğünü sağlamak açısından sosyalizmin yeterli olmadığıydı. Neil yerleşmiş sosyalist ve komünist hareketlere yönelik önceki eğilimlerini terk etti; politikaya ve politik demokrasilere dayanan çözümleri reddetti. Kendi kendini düzenleyen bireylerin politikanın irrasyonalizmini reddettikleri, ihtiyaç ve arzuya göre toplumsal örgütlenmeler oluşturduklarını Reich tipi bir çalışma demokrasisini kabul etti. Summerhill’in özgür yaşamı şimdi çalışma demokrasinin bir örneğiydi ( Spring, 91).[/FONT]
[FONT="]Hem Reich hem de Neill için eğitim ve yetiştirme, özgür ve kendi kendini düzenleyen bireylerin yetiştirilmesini teşvik etmeliydi (Spring; 92).[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Summerhill Okulu[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]1921’de Londra’nın yüz mil uzağındaki Suffolk’un Leiston kasabasında kurulmuştur. Şu anda ki okul müdürü Neill’in kendi kızıdır.[/FONT]
[FONT="]1968’de Neill’in kendisi Summerhill ile ilgili şöyle yazmıştır:[/FONT]
[FONT="]"I have not changed anything fundamental in my philosophy of education or life. Summerhill today is in essentials what it was when it was founded in 1921. Self-government for the pupils and staff, freedom to go to lessons or stay away … [etc.]" [/FONT][FONT="](www.[/FONT][FONT="]selfmanagedlearning.org/Summerhill).[/FONT]
[FONT="]Hala da okul temel felsefesini değiştirmeden bu çizgisini devam ettirmektedir.[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Summerhill’in ilk amacı[/FONT][FONT="] çocuklara gelişimlerini kendi başlarına sağlamaları ve kendi ilgilerini keşfetmek için izin vermektir. İlk amaçları olarak Summerhill’in başarı tanımı akademik başarıyı hedefleyen okuldan ayrılır. Çocuklara yetişkinlerin otoritesi, ahlaki eğitim, hırs, baskı ve zorlamadan uzak bağımsız bir şekilde yetişmelerine izin verir.[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Summerhill’in Genel Politikası[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]1) [/FONT][FONT="]Çocuklara kendi gelişimlerini sağlayabilecekleri ve ilgilerinin fark edebilecekleri fırsatlar ve imkanlar sağlamak.[/FONT]
[FONT="]Summerhill belli özellikleri olan ve belirlenmiş yetenek ve bilgiye sahip gençler meydana getirmeyi hedeflemez. Ancak çocukların kim olduklarını ve ne olmak istediklerini belirleyebildikleri bir ortam oluşturmaya çalışır.[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]2) [/FONT][FONT="]Çocuklara kendi amaçlarını gerçekleştirmeleri ve başarı duygularını geliştirmeleri için imkan sağlayıp onları zorunlu değerlendirmelerden özgür bırakmak.[/FONT]
[FONT="]Çocuklar, onların öğrenmesi ve akademik başarısıyla ilgili teorilere dayanan yapay başarı standartlarına uyma baskısından uzak olmalıdır.[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]3) [/FONT][FONT="]Çocuklara diledikleri kadar oyun oynama özgürlüğü sağlamak.[/FONT]
[FONT="]Yaratıcı ve akıllıca düzenlenmiş oyunlar çocukluğun ve gelişimin önemli bir parçasıdır. Kendiliğinden gerçekleşen doğal oyunlar, yetişkinlerce ‘öğrenme’ için yönlendirmemelidir.[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]4) [/FONT][FONT="]Çocukların yargıdan ve yetişkin müdahalesinden uzak, her türlü duyguyu yaşamalarına izin vermek.[/FONT]
[FONT="]Karar alma aşamasında özgürlük, her zaman risk ve olumsuz sonuçlarla karşılaşma ihtimalini [/FONT]
[FONT="]İçerir. Görünüşte can sıkıntısı, stres, sinir, hayal kırıklığı, başarısızlık gibi olumsuz sonuçlar kişisel gelişimin önemli bir parçasını oluşturur. [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]5) [/FONT][FONT="]Çocukların, onlara destek olan, ona karşı sorumlu, kendi olma özgürlüğüne sahip ve demokratik süreç içersinde toplum yaşamında değişiklik yapma gücüne sahip oldukları bir toplulukta yaşamalarını sağlamak.[/FONT]
[FONT="]Tüm bireyler, içinde yaşadıkları topluluğun onlar tarafından belirlenen değerlerini oluştururlar. Problemler tartışılır ve açıklık, demokrasi ve sosyal hareket aracılığıyla çözümlenir. Topluluğun tüm üyeleri, yaşa bağlı olarak, yetişkinler ve çocuklar bu süreçte eşit durumdadırlar(
www.selfmanagedlearning.org/Summerhill).[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Summerhill’in Nitelikleri[/FONT]
[FONT="]*****Okul karma ve yatılı bir okuldur. 5-16 yaş arasındaki öğrencilerin bulunduğu bir ortamdır. Çoçuklar, odalarda 2-3-4’erli kalmaktadır. Sadece birkaç büyük öğrencinin kendine ait özel odası vardır. Öğrenciler odalarını toplamak zorunda olmadıkları gibi arkalarından da kimse toplamakla sorumlu değildir.[/FONT]
[FONT="] *****Summerhill’in en belirgin özelliği diye söyleyebileceğimiz, derslerin zorunlu olmamasıdır. Öğrencilerin derslere katılmaya başlaması kendi istekleri doğrultusundadır. Çoçuk, kendisini, aklını kullanarak yapacağı öğrenmeye hazır hissettiğinde, isteği doğrultusunda derslere katılır. Hatta isterse yıllarca derse devam etmeyebilir (
www.selfmanagedlearning.org).[/FONT]
[FONT="]****Okulda ara sınıf sınavları yoktur. Ancak üniversiteye girmek isteyen öğrenciler olması nedeniyle eğitim kadrosu her zaman tüm konuları öğretebilecek nitelikte olmak durumundadır.[/FONT]
[FONT="]*****İngilizce, matematik, tarih, fizik, laboratuar gibi dersler 9.30-13.00 arasındadır. Çocuklar öğleden sonra özgürdür ve istedikleri bir şey ile meşgul olabilirler. Vakitlerini daha çok atölyede çeşitli araçların tamiri gibi işlerle geçiren çocuklar için Neil’in bizzat gözlemlediği büyük çocukların daha çok okumaktan orta sınıflarınsa sanat odasında resim , seramik gibi işleri yapmaktan hoşlandığıdır. [/FONT]
[FONT="]*****Oyunun çocuğun gelişiminde çok önemli görülmesi nedeniyle oyunlara yetişkinlerin müdahalesi istenmez ve hatta oyunların bir eğitim aracı olarak kullanılması da önemlidir. Çocuk isteyinceye kadar onu oyundan hiç kimse ve hiçbir şey alıkoymamalıdır.[/FONT]
[FONT="]*****Cumartesileri özel bir gündür. Çünkü; okul toplantıları bugün yapılır. Toplantı için bir kurul oluşturur ve kurula çocuklardan biri başkanlık eder. Ancak toplantıyı tüm okul yönetir; küçükten büyüğe herkes kararların alınmasında eşit hakka sahiptir ve verilen oylar arasında bu anlamda fark gözetilmez. Aslında bu sorumlulukların rafa kaldırıldığı bir ortam gibi denilebilecek Summerhill’de çocukların yavaş yavaş sosyal sorumluluk bilincini kazanmalarına yardım eder. Tek bir otorite kaynağı yerine –devlet, okul, müdür- topluluk otoritesinin değerini öğretir. [/FONT]
[FONT="]******Zaten bunu okulda uyulması gereken kuralların var olması da doğrular. Ancak bu kurallar hiçbir şekilde okulun misyonuyla ters düşmez; aksine, yine, çocukların sağlığı ve güvenliği için belirlenmiş kurallardır denilebilir. Bazıları şöyledir: çatıya tırmanmamak, cankurtaran gözcülüğü dışında yüzmemek, yatma zamanlarına uymak.[/FONT]
[FONT="] *****Önemli başka bir nokta da okulda fiziksel ceza uygulanmamasıdır. Bunun yerine para cezası uygulanır. Fakat öğretmenlerin okula uymayan davranışları ve meslek yetersizlikleri nedeniyle okuldan ayrılmaları istenebilmektedir.[/FONT]
[FONT="]*****Okuldan mezun olanlarında Summerhill’in hedeflediklerini gerçekleştirdiği yolunda şeyler söyler denilebilir. Okuldan ayrıldıktan sonra öğrenciler hayata mükemmel bir başlangıç yapmaktadır. Birçok Summerhill’li ileriki eğitimlerine ilk ve yüksek derecedeki kazanımlarla devam etmektedir (
www.selfmanagedlearning.org). Öğrenciler, kaptan, hemşire, hostes, klarnetçi, balarin, radyo operatörü, ulusal bir gazatenin hikaye yazarı, büyük bir firmanın pazarlamacası, Oxford’a matematik profesörü olarak çalışmaktadır. Neil’e göre ‘mutsuz bir matematik profesörüyle mutsuz bir çöpçü arasında bir fark yoktur’ (Neil, 1996). Öğrencilerin seçtikleri mesleklere ve Neil’in yukarıdaki açıklamasına bağlı olarak okulun eğitim felsefesinde yer alan mutlu ve kendine sahip bireyler yetiştirmeyi başardığı söylenebilir.[/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Summerhill’e
ilgili bir araştırma (Ocak, 2000) [/FONT]
[FONT="]Summerhill Okulu 1940’dan beri çeşitli teftişlerden geçmektedir. Bu teftişlerde hem eleştiri hem de övgü almıştır. Bununla birlikte 1999’a kadar Milli Eğitim Bakanları okulun varlığını kabul ederken bu yıldan itibaren bu değişmiştir. Mart 1999’da yapılan teftişte, tuvaletlerin herkes için ortak olması ve zorunlu olmayan derslerin devletin belirttiği gerekleri yerine getirmemesi nedeniyle yazılan raporda okul kapatılabilir olarak belirtilmiştir. [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Okulla ilgili bahsebilen 6 şikayet olmakla birlikte bunlardan tuvaletler ve zorunlu olmayan derslerle ilgili olanlarını okulun eğitim felsefesi içinde yer alan anlayışa uymadığı belirtilerek kabul edilmemiştir. Kabul edilen şikayetler de genel olarak sağlık ve güvenlikle ilgilidir ve bu eksiklerin giderilmesi için hemen çocuklardan ve personelden oluşan bir komite kurularak tedbir almak için adım atılmıştır. [/FONT]
[FONT="]Raporda okulun teftişiyle birlikte yatılı okulların teftiş edilmesinin gerekli olduğu fikrine varıldığı ancak çeşitli kişilerden oluşan bir ekiple yaptıkları incelemeler sonunda okulun kapatılmaması konusunda ikna olunduğu ifade edilmektedir. [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Ayrıca rapora okulun ailelerden, çocuklardan ve okulda çalışanlardan eğitim felsefesi ve uygulamaları için tam destek aldığı, zorunlu derslerin olmadığı bir okul olmasına rağmen genel sınıflarda ortalamanın üzerinde bir başarıya sahip olduğu da eklenmiştir.[/FONT]
[FONT="]Belki de daha da çarpıcı olanı demokrasinin bir şeklini desteklemesi ve zorunlu olmayan derslerle ilgili temel prensipleri nedeniyle alternatif ve özgür okul olarak kategorize edilebileceği yine raporun kapsamına alınmıştır. Eğer anarşik, hasta yapılı gibi bir ifadeyle tanımlanırsa talihsiz eşleştirmeler yapılmış olacağı da belirtilmiştir. Okul çok açık yapı ve kurallara sahiptir. Kurallara uyulmaması halinde bununla ilgilenilir. Çoğu okulunkinden daha gayri resmidir. Ve bu herkesin hoşuna gitmeyebilir. Ancak demokratik ve çoğulcu bir toplumda, Summerhill’in ayırt edici kültürü kabul görmeyi ve değer verilmeyi hak eden bir eğitim olduğuna da inanıldığı da raporda yer alan dikkate değer bir açıklamadır diyebiliriz, [/FONT]
[FONT="]Okuldan 1930-1990 yılları arasında mezun olan, sayıca tam bir temsili içermse de, 40 Summerhill’iye uygulanan anket temelli bir araştırmaya göre zorunlu ders olmaması anlayışının, mezunların %92.3’ü tarafından avantajlı bir durum olarak görüldüğü geri kalanların da bu konuda net bir şekilde dezantajlı olarak ifade edemedikleri de ayrıca raporun başka bir yönüdür. [/FONT]
[FONT="]Summerhill’in öğrencilerine kattığı değerle ilgili olarak en sık verilen cevaplar gruplandırılınca da şöyle bir sonuca ulaşılmıştır. Öğrenciler, Summerhill’iden mezun olduklarında 1) kendine güvenen[/FONT]
[FONT="] 2) insan ilişkilerinde başarılı[/FONT]
[FONT="] 3) başkalarına değer veren ve saygı duyan[/FONT]
[FONT="] 4) kişisel sorumluluk duygusuna sahip[/FONT]
[FONT="] 5) kendi kararlarını alabilen [/FONT]
[FONT="]kişiler olarak ayrılmaktadırlar (
www.selfmanagedlearning.org/Summerhill).[/FONT]
[FONT="]Yorum[/FONT]
[FONT="]Çok cazip olanaklar sunması ve gerçekten bir okuldan değil de sanki tam anlamıyla olması gereken geniş bir ev ortamından bahsetmesine rağmen kendimi yine de beni cezbeden bir şeyin durduğu bir vitrinin önünde sadece bakmayı yeğleyen ama ya cebimde para olmadığı için –öğretilmiş öz güvensizlik belki- ya da eve bunu alıp götürürsem bana ne derler? –vazgeçilmez korkular- diye kendi kendine soran bir çocuk gibi düşünüyorum Summerhill özgür okulunun karşısında. Çünkü öğrendiklerim sadece bilmem gerekenler gibi sunulduğu, bilmediklerim de korkmam gerekenler gibi durduğu için doğrusu bu okul, okuduklarımla beni meraklandırdı ama görmediğim içinde bir o kadar da ürküttü diyebilirim. [/FONT]
[FONT="] [/FONT]
[FONT="]Kaynakça[/FONT]
[FONT="]1) [/FONT][FONT="]
www.selfmanagedlearning.org/Summerhill[/FONT]
[FONT="]2) [/FONT][FONT="]Sping, Joel.
Özgür Eğitim. Çev: Ayşen Ekmekçi. [/FONT]
[FONT="]3) [/FONT][FONT="]
www.buğday.org[/FONT]
[FONT="]4) [/FONT][FONT="]
www.pusula.com[/FONT]
[FONT="]5) [/FONT][FONT="]Neil,A.S.
Bir Eğitim Mucizesi. Çev: Güler Dikmen Nalbantoğlu[/FONT]