BİLİŞSEL GELİŞİM DÖNEMLERİ
1) Duyusal Motor dönem (0-2 yaş)
Bebek bu dönemde dış dünyayı keşfetmede duyularını ve motor becerilerini kullanır.
Görme, duyma, tat alma ve bedenin çeşitli bölgeleri
Bu dönemin başında henüz vücudunun farkında değildir, dönem sonuna doğru kendisiyle diğer nesneler arasındaki farkı ayırt edebilir.
Bu dönemin en önemli iki özelliği düşüncenin duyum ve eşgüdümü içermesi ve hareketlerin sembolik bir özellik taşımasıdır.
Fiziksel hareketleri düzenleme ve koordine etme yetisi kazanılır.
Çocuğun belirli türdeki hareketleri tekrarlaması döngüselliktir.
Nesne devamlılığı kazanılmıştır.
Olayların sonuçlarına bakarak karar verirler.
Monolog yapar gibi kendi kendilerine konuşurlar.
Bebekler doğduklarında emme, yakalama gibi reflekssel davranışlara sahiptir.
Bu dönemde deneme yanılma öğrenmesi gerçekleşir. Dönem sonuna doğru deneme yanılma, problem çözme davranışına dönüşür.
2) İşlem Öncesi dönem (2-7 yaş)
Varlıklar ve olayları temsil etmek için semboller kullanılır.
Sınıflama tek bir özellik açısından yapılabilir.
Sembolik oyunlar oynarlar (sopa parçasının at olması gibi)
Korunum ilkesi kazanılmamıştır.
İşlemleri tersine çeviremezler.
Canlı nesnelerle cansız nesneler arasında ayrım yapamazlar.
Ben-merkezci bir düşünce yapısına sahiptirler.
Dil gelişiminde monologlar hakimdir.
3) Somut İşlemler Dönemi (7-12 yaş)
Korunum ilkesi kazanılmıştır.
Bu dönem içinde işlemleri ters çevirme kazanılır. (7*6=42 6*7=42)
Çocuklar sıralama ve çoklu sınıflama yapabilirler.
Sıralama becerisi somut nesnelerle sınırlıdır.
Zihinsel işlem yapma yeteneği henüz gelişmemiştir.
Mantıklı düşünme ancak somut nesneler ve yaşantılar üzerinde gerçekleştirilir.
Ben merkezcilikten uzaklaşır.
Madde-uzunluk korunumu ve nitelik değişmezliği (6-7)
Alan ve sayıların korunumu (7)
Ağırlık korunumu (9-12)
Hacim korunumu (11-12)
4) Soyut İşlemler Dönemi (12 yaş üzeri)
Zihinden soyut işlemler yapılabilir.
Şimdi olduğu kadar geleceğe yönelik de düşünce biçimi oluşur.
Tümevarım, genelleme, akıl yürütme yollarını kullanır.
Göreli (kişiye, mekana göre değişen) kavramlar edinilir.
Ergen ben merkezciliği görülür.
Bilişsel yapıda niteliksel bir gelişme görülmez ama yaşantılarla niceliksel gelişmeler görülmesi mümkündür.
1) Duyusal Motor dönem (0-2 yaş)
Bebek bu dönemde dış dünyayı keşfetmede duyularını ve motor becerilerini kullanır.
Görme, duyma, tat alma ve bedenin çeşitli bölgeleri
Bu dönemin başında henüz vücudunun farkında değildir, dönem sonuna doğru kendisiyle diğer nesneler arasındaki farkı ayırt edebilir.
Bu dönemin en önemli iki özelliği düşüncenin duyum ve eşgüdümü içermesi ve hareketlerin sembolik bir özellik taşımasıdır.
Fiziksel hareketleri düzenleme ve koordine etme yetisi kazanılır.
Çocuğun belirli türdeki hareketleri tekrarlaması döngüselliktir.
Nesne devamlılığı kazanılmıştır.
Olayların sonuçlarına bakarak karar verirler.
Monolog yapar gibi kendi kendilerine konuşurlar.
Bebekler doğduklarında emme, yakalama gibi reflekssel davranışlara sahiptir.
Bu dönemde deneme yanılma öğrenmesi gerçekleşir. Dönem sonuna doğru deneme yanılma, problem çözme davranışına dönüşür.
2) İşlem Öncesi dönem (2-7 yaş)
Varlıklar ve olayları temsil etmek için semboller kullanılır.
Sınıflama tek bir özellik açısından yapılabilir.
Sembolik oyunlar oynarlar (sopa parçasının at olması gibi)
Korunum ilkesi kazanılmamıştır.
İşlemleri tersine çeviremezler.
Canlı nesnelerle cansız nesneler arasında ayrım yapamazlar.
Ben-merkezci bir düşünce yapısına sahiptirler.
Dil gelişiminde monologlar hakimdir.
3) Somut İşlemler Dönemi (7-12 yaş)
Korunum ilkesi kazanılmıştır.
Bu dönem içinde işlemleri ters çevirme kazanılır. (7*6=42 6*7=42)
Çocuklar sıralama ve çoklu sınıflama yapabilirler.
Sıralama becerisi somut nesnelerle sınırlıdır.
Zihinsel işlem yapma yeteneği henüz gelişmemiştir.
Mantıklı düşünme ancak somut nesneler ve yaşantılar üzerinde gerçekleştirilir.
Ben merkezcilikten uzaklaşır.
Madde-uzunluk korunumu ve nitelik değişmezliği (6-7)
Alan ve sayıların korunumu (7)
Ağırlık korunumu (9-12)
Hacim korunumu (11-12)
4) Soyut İşlemler Dönemi (12 yaş üzeri)
Zihinden soyut işlemler yapılabilir.
Şimdi olduğu kadar geleceğe yönelik de düşünce biçimi oluşur.
Tümevarım, genelleme, akıl yürütme yollarını kullanır.
Göreli (kişiye, mekana göre değişen) kavramlar edinilir.
Ergen ben merkezciliği görülür.
Bilişsel yapıda niteliksel bir gelişme görülmez ama yaşantılarla niceliksel gelişmeler görülmesi mümkündür.
